Planifikimi dhe organizimi i marketingut

0

Ka kohë që është i qartë ndikimi i marketingut në ndryshimin e raporteve të ndërmarrjes me tregun dhe ndërmarrjes me konkurrencën. Marketingu si tërësi është jetësorë në ekonominë e sotme qoftë në raport me tregun e brendshëm ose me tregun botërorë. Për më shumë, marketingu aplikohet në ndërmarrje gjatë gjithë realizimit të proceseve të ndërmarrjes duke filluar nga elementi hyrës dhe duke mbaruar me produktin. Gjatë analizës sonë ne do të thellohemi dhe do të analizojmë vetëm dy faza të ciklit të aplikimit të marketingut në ndërmarrje.

Drejtpërdrejtë do të paraqesim thelbin e aplikimit të planifikimit të marketingut dhe organizimit të marketingut në ndërmarrje në pikëpamje profesionale dhe do të bëjmë analizë mbi aplikimin e këtyre dy elementeve në ndërmarrjet në vendin tonë. Edhe pse një analizë e gjerë do të na mungojë sepse aplikimi i këtyre elementeve në ndërmarrjet në vendin tonë është shumë i vogël mund të themi se në shumicën e ndërmarrjeve është jo aplikativë për shkak të ndikimit të shumë kushteve të mjedisit tonë dhe të strukturës profesionale të ndërmarrjeve. Kështu për aplikimin e planifikimit të marketingut dhe të organizimit të marketingut në ndërmarrje, marrja e vendimit duhet të kalojë nëpër disa faza:
1. Duhet vlerësuar nga drejtori i ndërmarrjes plani dhe organizimi
2. Formimi i grupit operativ të marketingut
3. Shfrytëzimi i konsultuesve të jashtëm të marketingut
4. Formimi i trupit organizativ të marketingut në ndërmarrje
5. Mbajtja e seminareve për marketing dhe
6. Punësimi i talenteve kreativ të marketingut .

Këto janë elemente kyç për zhvillimin e një marketingu profesional modern në kuadër të një ndërmarrjeje në tregun botërorë. Këto elemente në ndërmarrjet tona në përgjithësi nuk mund t’i shohim por vetëm përbërës të këtyre elementeve mund të shihen si aplikime në mënyre stihie, pa organizim profesional.

Aplikimi i planifikimit të marketingut
Rëndësia e aplikimit të marketingut në ndërmarrje në përgjithësi është analizuar në shumë raste, sepse marketingu në ekonominë moderne është jetësorë (vital) për ndërmarrjen që do të thotë që të ekzistoj ndërmarrja në treg duhet aplikuar dhe duhet organizuar marketingun. Kurse aplikimi i planifikimit të marketingut bën të mundur që ndërmarrja të zhvillojë strategji e cila i mundëson përshtatjen e afarizmit në ndryshimet e vazhdueshme të tregut dhe në këtë mënyrë arritjen e sukseseve dhe realizimin e qëllimeve. E rëndësishme në organizim është shpejtësia e përshtatjes së veprimeve të ndërmarrjes me ndryshimet e tregut që nënkupton se sa më shpejtë dhe në mënyrë sa më efikase ndërmarrja t’i përshtatet ndryshimeve të tregut aq më e suksesshme do të jetë, kurse në të kundërtën do të jetë e pa suksesshme dhe në humbje të sigurt. Nga kjo e kuptojmë se çdo ndërmarrje angazhohet për një veprim sa më të shpejtë në përshtatje efikase në treg.

Shtrohet pyetja: A mundet të e bëjë këtë përshtatje ndërmarrja dhe pse?
Mundësia e përshtatjes së aktiviteteve të ndërmarrjes me ndryshimet e tregut është e lidhur ngushtë dhe varet nga përgatitja për këto ndryshime. Përgatitja është rezultat i angazhimit të stafit profesional të marketingut në ndërmarrje dhe i zhvillimit të një tradite të aplikimit të marketingut në përgjithësi në ndërmarrje.
Një angazhim dhe organizim i këtillë në përgjithësi në ndërmarrjet tona mungon edhe nëse aplikohen elemente të planifikimit të marketingut ato sigurisht bëhen në mënyrë stihie, pa organizim profesional dhe me paraqitje të momentit.
Me një organizim dhe aplikim të planifikimit ndërmarrja parasheh sfidat dhe rreziqet që i kanosen në treg dhe në zhvillimin e vetë të brendshëm dhe në këtë mënyrë paraqet strategji me të cilat i tejkalon ato me pasoja të vogla ose edhe pa pasoja varësisht nga aftësia kreative e bordit të marketingut.
Parashikimi i sfidave në ndërmarrje dhe jashtë sajë nga ana e personelit nuk mund të bëhet vetvetiu por me analiza edhe atë duke bërë planifikim afatgjatë ose afatshkurtër. Kështu me planifikim kohore arrihet një pasqyrë mbi tregun dhe reagimet mund të jenë në kohë të duhur. Nga kjo nuk duhet kuptuar se rezultatet e planifikuara nga ana e stafit do të jenë të njëjta me rezultatet konkrete afariste që do të arrihen nga ndërmarrja gjatë periudhës së planifikuar, por ato do të jen të përafërta dhe do të determinojnë suksesin e ndërmarrjes. Me gjithë relativitetin e rezultateve të planifikimit ato kanë vlerën e vetë të madhe për ndërmarrjen, posaçërisht planifikimi afatgjatë i veprimeve të marketingut të ndërmarrjes i cili është i njohur edhe si planifikimi strategjik. Planifikimi afatgjatë për analizë në vete përfshinë elementet e marketing miksit, resurset materiale, resurset njerëzore për përshtatjen e aktiviteteve të ndërmarrjes në tregun dhe ndryshimet e përhershme në treg.
Një plan të këtillë strategjik ndërmarrjet në vendin tonë nuk e aplikojnë fare, as që e konstruktojnë, edhe pse ne shohim elemente të një planifikimi profesional ato janë vetëm një veprim i bërë vetvetiu, në mënyrë jo profesionale por i dalë si produkt i aftësisë kreative të udhëheqësve të ndërmarrjes. Shkak kryesor për mungesën e një veprimi kreativ profesional në aspekt të marketingut është mungesa e personelit kompetent për veprim marketingu në shumicën e ndërmarrjeve dhe labiliteti i madhi i veprimeve në tregun e përgjithshëm shtetëror dhe organeve shtetërore. Gjithashtu ndikim të madh në këtë drejtim ka edhe mungesa e traditës për aplikim të planifikimit të marketingut në ndërmarrjet tona në përgjithësi. Përparimi i afarizmit në këtë drejtim është i dukshëm në vendin tone d.m.th. shihet qartë ndikimi i mungesës së organizimit dhe planifikimit të marketingut në përgjithësi e posaçërisht mos aplikimi i organizimit të planifikimit të marketingut.
Në anën tjetër edhe pse shumica e ndërmarrjeve bashkëkohore bëjnë planifikimin e aktiviteteve të paraqitura si plani i biznesit disa afaristë nuk preferojnë dhe janë kundër aplikimit të planit formal duke argumentuar këtë me rrezikun e ndryshimeve të shumta dhe të pa parashikueshme të mjedisit afarist, kështu që ndryshimi i mjedisit kërkon dhe ndryshimin e planit në zbatimin praktik. Megjithatë, shpenzimet që bëhen për organizimin e planifikimit dhe aplikimin e planifikimit të marketingut janë të mëdha. Harmonizimi i shpenzimeve dhe të hyrave duhet të jetë me efekt pozitiv kështu që duhet vlerësuar organizimin e planifikimit dhe aplikimin e planifikimit dhe shpenzimet që bëhen për këtë veprim dhe të hyrat që bëhen nga ky veprim që të kemi rezultat pozitiv financiar. Për të kuptuar rëndësinë e planifikimit të marketingut dhe aplikimit të tij duhet analizuar disa faktorë dhe duhet njohur thelbin e tyre, siç janë:
1. Kompleksi i aktiviteteve – që duhet të ndërmerren nga ana e ndërmarrjes
2. Ndër lidhshmëria e aktiviteteve–që paraqet shkallën e lidhjes shkak-pasojë mes aktiviteteve në ndërmarrje
3. Kohëzgjatja e aktiviteteve që ndërmerren në ndërmarrje gjatë procesit të prodhimtarisë
4. Rreziku afarist që merret paraprakisht për tejkalimin e ciklit duke përballuar mundësitë e dështimit të mundshëm në treg
5. Çmimi i dështimit që duhet kompensuar gjatë procesit për të vazhduar në gjendje normale aktivitetet e mëpasshme nga ana e ndërmarrjes.
Nga kjo mund të shihet se aplikimi i marketingut në treg botëror dhe në tregjet e veçanta të shteteve të zhvilluara është mase i nevojshëm dhe jetësor për ndërmarrjen. Këto elemente na tregojnë dhe rëndësinë e organizimit të planifikimit të marketingut dhe aplikimit të marketingut në kushte të veçanta të ndërmarrjes dhe gjatë veprimeve të veçanta të ndërmarrjes. Një rëndësi të veçantë të organizimit dhe të planifikimit të veprimeve të ndërmarrjes e paraqet fakti se në Shtetet e Bashkuara nga 100% e ndërmarrjeve që regjistrohen gjatë një viti afarist në fund të vitit afarist mbeten vetëm 20%. D.m.th është i dukshëm ndikimi i një organizimi paraprak i planifikimit të marketingut dhe veprimeve të ndërmarrjes. Për të tejkaluar ndryshimet e vazhdueshme të tregut dhe vazhdimin e jetës së ndërmarrjes në treg duhet planifikuara në mënyrë të suksesshme gjë e cila arrihet duke e njohur strukturën e planit të marketingut.

Shtrohet pyetja: Si duket struktura e planit të marketingut dhe sa është komplekse?
Edhe me parë theksuam se rëndësia e planit të marketingut përcaktohet nga ndikimi i faktorëve të përmendur gjë që na le mundësi të kuptojmë se edhe struktura e planit të marketingut është e varur drejtpërdrejtë nga ndikimi i atyre faktorëve. Por në raste konkrete të ndërmarrjeve në realitet për t’u definuar plan konkret duhet që fillimisht udhëheqësit e ndërmarrjes të përcaktojnë misionin e ndërmarrjes dhe qëllimet e afarizmit të ndërmarrjes që në këtë mënyrë të renditen elementet konkrete në strukturën e planit të marketingut. Edhe pse me vlerë të madhe do të ishte që misioni i ndërmarrjes të i printe planifikimit, prapë se prapë në praktikë kjo ndodh në të paktën e rasteve. Në anën tjetër synimet afariste ndërmarrjet i përcaktojnë paraprakisht për zotimin e tregut, shitjes dhe fitimit.
Duhet potencuar se qëllimet dhe misioni nuk duhet identifikuar si të njëjta sepse ato në të vërtetë kanë dy kuptime të ndryshme ku :
a) Synimet financiare të afarizmit i paraqesin qëllimet dhe
b) Synimet më të larta e paraqesin misionin e ndërmarrjes.
Pa marrë parasysh llojin e synimeve të ndërmarrjes ato duhen të jenë efektive, kurse në veçanti qëllimet duhet të jenë të matshme d.m.th. të përcaktuara në vlerë financiare. Analizën financiare e mundëson plani i afarizmit duke analizuar:
• Ndërmarrjen
• Tregun
• Produktet/shërbimet dhe
• Udhëheqësit dhe personelin
Do të thotë me analizën e këtyre elementeve kyç të zinxhirit të prodhimit dhe fitimit mund të merren vendime në planifikimin e marketingut dhe aplikim të planit në praktikën e ndërmarrjes d.m.th mund të bëhet plani strategjik. Në anën tjetër plani i marketingut si pjesë përbërëse e planit të marketingut bën analizën dhe programimin e aktiviteteve të tregtimit të produkteve dhe shërbimeve të ndërmarrjes në treg. Kështu që bën vlerësimin e rrjedhave financiare të ndërmarrjes në treg dhe vlerësimin e vet ndërmarrjes në krahasim me tregun dhe konkurrencën. Duke vlerësuar këto elemente ndërmarrja hapë mundësinë e përcaktimit të qëllimeve reale në treg. Vlera e qëllimeve të konsumit të gjerë dhe vlera e produkteve të konkurrencës janë një pikënisje e përmbajtjes së planit të marketingut, ku me analizën e këtyre dy elementeve ndërmarrja përcakton strategjinë afariste për tejkalimin e pengesave dhe mbiçmimin e produktit që e plason në treg përballë konsumatorit dhe përballë produktit të konkurrencës.
Analiza e përgjithshme e të hyrave financiare si rezultat i tregtimit nuk mund të jetë produktive nëse asortimenti i produkteve në ndërmarrje është i gjerë, sepse duhet pasur parasysh shumë elemente dhe faktorë që janë të lidhur në mënyrë të drejtpërdrejtë ose në mënyrë të tërthortë me produktin dhe me çmimin e produktit e që ndikojnë në përpilimin e planit të marketingut dhe në vendosjen për investime të mëtutjeshme. Kështu që analizë të posaçme të të gjitha elementeve të planit të marketingut u bëhet përmes planit interaktiv të marketingut. Duke kalkuluar ndryshimet e mundshme në mjedis dhe ndërmarrje, në produktin e ndërmarrjes dhe konkurrencës, në zhvillimin teknologjik. Kështu bëhet plani interaktiv për produktin e caktuar dhe në atë mënyrë merren vendimet për ose kundër lëshimit të investimeve për produktin e ri në treg.
Pa dyshim elementet kyçe për planin e marketingut dhe planin interaktiv të marketingut janë:
• Produkti
• Çmimi
• Promocioni
• Shpërndarja
Kjo na len të kuptojmë se pikënisja në planin e afarizmit është definimi i misionit të ndërmarrjes dhe qëllimeve të afarizmit, kështu që një plan efektiv i afarizmit duhet të mundësojë analizën interaktive financiare për çdo alternativë të mundshme të veprimit në treg.

Aplikimi i organizimit të marketingut
Për dallim nga aplikimi i planifikimit të marketingut, aplikimi i organizimit të marketingut në ndërmarrjet tona është më i përhapur edhe pse jo në mënyrë të organizuar dhe profesionale. Organizimi si rrjedhojë e planifikimit përfshin organizimin dhe krijimin e harmonisë mes elementeve konstruktive të ciklit të prodhimit dhe shitjes. Në një numër të madh të ndërmarrjeve tona shërbimi i marketingut ka zëvendësuar shërbimin komercial duke zgjeruar veprimtarinë në fushën e promocionit, sidomos reklamës dhe disa veprimeve tjera. Në anën tjetër ashtu sikur që ndërmarrja duhet përshtatur mjedisit ashtu edhe sistemi i marketingut të ndërmarrjes duhet përshtatur sistemit tregtar të vendit ku gjendet ndërmarrja. Kështu që varësisht nga oferta dhe kërkesa e përgjithshme në treg varet dhe modeli i organizimit të marketingut që do të buhet përdorur një ndërmarrje e caktuar.
Parimisht ekzistoj lloje të ndryshme të organizimit të marketingut në ndërmarrje por më të rëndësishme janë:
• Organizimi funksional – aplikohet kur ndërmarrja dëshiron të bëj të aftë kuadrin profesional për kryerjen e detyrave të specializuara, d.m.th aktivitetet e ndryshme të marketingut drejtohen nga specialistë të funksioneve të ndryshme të marketingut
• Organizimi prodhues – aplikohet kur ndërmarrja në treg ofron asortiment të gjer prodhimesh
• Organizimi gjeografik – aplikohet kur ndërmarrja mbulon një territor të gjer gjeografik
• Organizimi i kombinuar – aplikohet kur kombinohen llojet e organizimeve të mësipërm
• Organizimi i segmentuar – nënkupton plasimin e produktit nga ana e ndërmarrjes bazuar në pjesët e caktuara të tregut. Ky lloj organizimi është më i përshtatshëm në organizimin e marketingut në ndërmarrje.
Varësisht nga mënyra e funksionimit të ndërmarrjes dhe varësisht nga kushtet dhe faktorët që ndikojnë në ndërmarrje dhe varësisht nga kapaciteti i ndikimit të atyre faktorëve, ndërmarrja aplikon formën e caktuar të organizimit të marketingut.
Mënyra e organizimit të marketingut varet nga kushtet ndikuese të mjedisit në ndërmarrje dhe fuqia ndikuese e ndërmarrjes në mjedis gjithashtu edhe lloji i veprimtarisë që e kryen ndërmarrja. Kështu në mënyrë të ndryshme organizohet marketingu në ndërmarrjet produktet e te cilave janë për plasim në tregun e konsumit të gjerë (final) dhe në mënyre tjetër në ndërmarrjet produktet e të cilave janë për tregun e konsumit afaristë. Kështu qe ndërmarrjet që prodhojnë produkte për tregun final duhet specifikuar aktivitetet e tyre drejt arritjes së cilësisë së organizimit në aktivitetet si: furnizimi me lëndë të parë, me çmimin fitimprurës, arritjen e kualitetit të produktit të xhiruar dhe krijimin e çmimit të lakmueshëm për produktin e prodhuar, por më me rëndësi është arritja e inovacionit në momentin e duhur dhe në vendin e duhur.
Në anën tjetër ndërmarrjet angazhimi i të cilave është prodhimi i produkteve për konsumin afarist angazhohen drejt arritjes së cilësisë së produktivitetit, kualitetit dhe prodhimit në kohë të duhur dhe çmim të ulët për produktin final i cili do të jetë si element hyrës për tregun afarist.
Organizimi i ndryshëm për këto dy lloje të tregtimit është i patjetërsueshëm.
Në ndërmarrjet tona në përgjithësi aplikimi i organizimit të marketingut në ndërmarrje haste më shpesh se sa aplikimi i planifikimit të marketingut sepse gjatë organizimit të përgjithshëm të organizimit të funksioneve të ndërmarrjes bëhet dhe aplikimi i organizimit të marketingut. Të vepruarit e ndërmarrjeve në raport të këtillë me planifikimin dhe organizimin e marketingut nuk është edhe aq tragjike në tregun tonë sepse edhe mjedisi në përgjithësi është i tillë, por për të bërë konkurrencë në tregun botëror apo për të bërë shkëmbime me shtete tjera jashtë vendeve Ballkanike atëherë kuptohet rëndësia e ndikimit të mos aplikimit të marketingut në ndërmarrje.

Literatura
1. Nexhmi Rexha, Bazat e Marketingut, Kapitulli X Plani I Marketingut, f. 291-302
2. Nexhmi Rexha, Bazat e Marketingut, Kapitulli X Plani I Marketingut, f. 303-312
3. Boshko Jaqovski, Makreting, Shkup 2000
4. Shkëputur nga “Udhëheqja me marketingun” F. Kotler, Boshko Jaqovski, Makreting, Shkup 2000

Komentet nga Facebook:

SHPËRNDAJE
Artikulli paraprakPartitë politike
Artikulli tjetërlarg përbindëshit
Themelues dhe mirëmbajtës i portalit “Fjalaime.ch”. BSc. i Administrimit të Biznesit dhe MSc. i Sistemeve Informative të Biznesit. Me punë dhe qendrim të përkohshëm në Zvicër, Winterthur. Studimet e mia qoftë akademike, qoftë private pasojnë sferën e ekonomsë me përqëndrim në drejtimet e menaxhimit dhe marketingut dhe teknologjisë informative me përqëndrim në shfrytëzimin e teknologjisë informative për zhvillim të biznesit..

S'KA KOMENTE

PËRGJIGJU

Kodi i sigurisë *